«Αναλαμβάνω το μερίδιο των ευθυνών που μας αναλογεί για την υπόθεση του Βατοπεδίου». Πίσω στο μακρινό (και εξαιρετικά ταραχώδες) 2008. 16 Δεκεμβρίου. Συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ. Ο πρώην πρωθυπουργός βρίσκεται στο βήμα, εμφανώς αγχωμένος…
Η Ελλάδα καίγεται (κυριολεκτικά) από τα γεγονότα του Δεκεμβρίου, ενώ επί μήνες σέρνεται ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της μεταπολίτευσης: Η υπόθεση Βατοπεδίου, που ήρθε στο φως της δημοσιότητας το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς. Μέχρι τότε ο Καραμανλής δεν είχε μιλήσει. Μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου και των (καθιερωμένων ως τροχιοδείκτη του πολιτικού ρεπορτάζ της εποχής) διαρροών, το Μαξίμου «δεν γνώριζε τίποτα». Είχε καλυφθεί πίσω από τη δήλωση Σανιδά περί «παραπλανηθέντων υπουργών».
Στο βήμα της ΚΟ, ο Καραμανλής δεν είχε τη συνήθη θεατρικότητα του- έδειχνε καταπονημένος, το κουβάρι της παρακμής που ακολούθησε είχε αρχίσει να ξεδιπλώνεται. Μιλώντας- για πρώτη φορά δημοσίως- για το Βατοπέδι, είπε ότι αρχικώς υποτίμησε το θέμα και δεν είδε τις πραγματικές διαστάσεις του. Αναφερόμενος σε «όσα σκανδαλώδη έγιναν», τόνισε ότι πρόκειται για «μια θλιβερή ιστορία που ξεκίνησε προ 10ετίας». Συμπλήρωσε ότι η Μονή, παρά το πνευματικό έργο της, λειτούργησε σε βάρος του Δημοσίου, εκμεταλλεύτηκε την αδυναμία του κράτους και ενέπλεξε φορείς και υπηρεσίες. «Έπρεπε να ήμασταν πιο υποψιασμένοι» συμπλήρωσε ο πρωθυπουργός, αναγνωρίζοντας πως «αργήσαμε να κινηθούμε». «Το λάθος δεν το χρεώνω σε κανέναν άλλο, δικό μου ήταν», κατέληξε.
16 Σεπτεμβρίου 2010. «Ήταν μία καθ’ όλα νόμιμη και αξιοπρεπής απόφαση και η ΝΔ είχε συνομολογήσει ότι ήταν πολιτική απόφαση». Ανακοίνωση της Νέας Δημοκρατίας αναφορικά με την υπόθεση Βατοπεδίου. Εκδόθηκε στον απόηχο της κατάθεσης της Αικ. Πελέκη στην Επιτροπή Προκαταρκτικής Εξέτασης, όπου επέρριψε ευθύνες στον πρώην πρωθυπουργό για την υπόθεση: «Προφανώς υπήρξε κεντρική πολιτική απόφαση που ελήφθη με ευθύνη του πρωθυπουργού και μεταβιβάστηκε στους υπουργούς από τους καθ' ύλην αρμόδιους», είπε η συμβολαιογράφος και σύζυγος Βουλγαράκη.
Την ίδια ώρα, μιλώντας στο ρ/σ ΣΚΑΪ, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Κ. Τζαβάρας, τόνισε ότι ο τέως πρωθυπουργός έχει αναλάβει την πολιτική ευθύνη, καθώς και έχει αποσαφηνίσει ότι ήταν κεντρική πολιτική η απόφαση των ανταλλαγών προκειμένου να απεγκλωβιστούν οι ακτήμονες αλιείς της Βιστωνίδας.
Παράλληλα εμφανίστηκε και η ενόχληση των… «κύκλων» Καραμανλή, (του μοναδικού πρώην πρωθυπουργού που κρατάει μούτρα στον κόσμο και δεν μιλάει). Οι «κύκλοι» έλεγαν πως όλα αυτά (σ.σ. οι αιτιάσεις Πελέκη) δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα.
Στην ανακοίνωση της ΝΔ, όμως, αναφέρεται ότι «η κ. Πελέκη με την κατάθεσή της επιβεβαιώνει όσα λέει και η ΝΔ, ότι δηλαδή δεν υπάρχει ροή πολιτικού χρήματος, ότι δεν υπάρχει χρηματισμός προσώπων και ότι δεν υπάρχει σκάνδαλο. (…) Τα πορίσματα που έχουν κατατεθεί δεν δείχνουν ζημία. Αν υπάρχει έκθεση με άλλη μεθοδολογία υπολογισμού, να την δούμε».
Κατά τη ΝΔ δεν υπάρχει σκάνδαλο, μολονότι ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός είχε χαρακτηρίσει την υπόθεση «σκανδαλώδη», προσθέτοντας και λοιπά απολογητικά επιχειρήματα.
Την Πέμπτη (16/9) κατέθεσε ο Λέανδρος Ρακιντζής, Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης. Φέρεται να δήλωσε ότι η ζημιά του Δημοσίου από την ανταλλαγή με τη Μονή ξεπερνά τις 73.000 ευρώ, που είναι το όριο για χαρακτηρισμό της πράξης ως κακουργήματος. Πρόσθεσε, όμως, ότι απαιτείται και πραγματογνωμοσύνη.
Στη Ρηγίλλης και σε λοιπά γαλάζια γραφεία μάλλον θεωρούν ότι απευθύνονται σε αμνήμονες ή ηλίθιους. Προφανώς ποντάρουν στη συλλογική λήθη. Πως είναι δυνατόν να γίνει πιστευτό το επιχείρημα περί «νόμιμης απόφασης», όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός τους (όταν πρωθυπούργευε μάλιστα!) είτε κρυβόταν είτε κατόπιν έπαιρνε αποστάσεις και αναλάμβανε με το στανιό την «πολιτική ευθύνη» της «σκανδαλώδους» υπόθεσης, αλλά ως εκεί. Μετά κρύφτηκε πάλι.
Η ΝΔ βρίσκεται ξεκάθαρα σε δυσχερή θέση και η νέα ηγεσία της πληρώνει ακόμα τις αμαρτίες της παλιάς. Το ερώτημα είναι γιατί επιμένουν να αντιμετωπίζουν τον Καραμανλή σαν ιερό τοτέμ, παρά τη σιγήν ιχθύος που τηρεί και για ακόμα πιο σοβαρά θέματα, όπως αυτό των παραποιημένων στατιστικών στοιχείων, που εκτόξευσαν το έλλειμμα και έβαλαν τη χώρα στο βαθύ πηγάδι της κρίσης.
Υγ: Και ένα προσωπικό ερώτημα: Πόσο λαϊκιστικό ή βιτριολικό είναι να διαμαρτύρεται κανείς για την αργομισθία του Καραμανλή στη Βουλή; Από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι σήμερα έχει μιλήσει μόλις μία φορά (και αυτό στις προγραμματικές δηλώσεις, καθώς δεν μπορούσε κι αλλιώς), δεν πατάει ποτέ, δεν έχει καταθέσει καμία ερώτηση, δεν κάνει τίποτα. Κι όμως πληρώνεται και χρεώνει το Δημόσιο με όλες τις προνομίες ενός βουλευτή.
Αν κάναμε παραπομπή στην Ιστορία, το μουσικό χαλί θα ήταν σχεδόν αυτονόητο: Παίζει ο Καζαντζίδης, ο χώρος γεμίζει με αχ-βαχ, μπουζοκοπενιές και κλαυθμούς- λύθηκε το θέμα. Τώρα όμως έχουμε 2010 και το soundtrack της κρίσης, ειδικά δε για τους νέους ανθρώπους, μάλλον είναι άλλο...
Προσφάτως δημοσιεύτηκε δημοσκόπηση της Κάπα Research αναφορικά με τις διαθέσεις των νέων της χώρας σε σχέση με τον εργασιακό τους βίο. Τα αποτελέσματα… συνθλιπτικά. Επτά στους δέκα, οι οποίοι είτε έχουν ολοκληρώσει είτε ολοκληρώνουν τις σπουδές τους, θα εγκατέλειπαν ευχαρίστως την Ελλάδα για μια δουλειά στο εξωτερικό. Τέσσερις στους δέκα έχουν ξεκινήσει τις απαραίτητες ενέργειες. Πολλοί το έχουν κάνει ήδη.
Το παραπάνω ενδεχομένως διαβάζεται ως μία ακόμα στατιστική- εσχάτως έχουμε πήξει από δαύτες, νούμερα μας έχουν παραζαλίσει. Ωστόσο, δηλώνει πολλά περισσότερα: την απόλυτη χρεοκοπία της χώρας- που δεν μπορεί να κρατήσει τα καλύτερα μυαλά της, σ’ αυτόν τον ερειπιώνα.
«Μια οικονομία και μια κοινωνία που δεν μπορούν να δώσουν ευκαιρίες εργασίας στους νέους, αντίστοιχες των προσόντων που απέκτησαν με δυσκολία, είναι αποτυχημένες». Τάδε έφη, Γιώργος Παπακωνσταντίνου, υπουργός Οικονομικών.
Το ζήτημα είναι εξαιρετικά σοβαρό. Τα εγχώρια ΜΜΕ, βεβαίως, κόπτονται περισσότερο- εδώ και μέρες- για την ονοματολογία (ανασχηματισμολογία, εκλογολογία, κ.λπ.), αφήνοντας τις σοβαρές ερωτήσεις για ξένα Μέσα, όπως η βελγική εφημερίδα «Libre Belgique», η οποία και έθεσε το θέμα στον κ. Παπακωνσταντίνου.
Η απάντηση είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, έως σχιζοειδής. Παραδέχεται την αποτυχία της κυβέρνησης στην οποία μετέχει, αλλά και του εαυτού του, καθώς είναι εκ των αρμοδιότερων υπουργών. Βεβαίως, θα απαντούσε ότι η διακυβέρνηση Παπανδρέου παρέλαβε χάος και κρίση- θα έχει δίκιο-, «κληροδοτημένα» από τη διακυβέρνηση Καραμανλή και τις προηγούμενες- απολύτως δεκτό.
Όμως η διακυβέρνηση Παπανδρέου συμπληρώνει ένα έτος,- ναι- διαχειρίζεται μία εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, όμως το θέμα της ανεργίας των νέων (ή αν θέλετε των ευκαιριών, εν γένει) βρίσκεται στα χαμηλότερα πατώματα της ατζέντας, αν υπάρχει καν.
Στην ίδια συνέντευξη, ο υπουργός τονίζει ότι «δεν πρόκειται μόνο για ένα ζήτημα που σχετίζεται με την ανάπτυξη, αλλά για ένα βαθύτερο πρόβλημα που συνδέεται με τη νοοτροπία, τις δομές και την κοινωνία της χώρας». Θεμιτό, πλην εξαιρετικά ακαδημαϊκό. Την ώρα που ο κ. Παπακωνσταντίνου διατυπώνει τις απόψεις αυτές, εκατοντάδες χιλιάδες νέων βρίσκονται στη στενωπό της κατάθλιψης και της απελπισίας, δεν «βλέπουν» φως και ετοιμάζουν τις βαλίτσες τους για αλλαχού. Οι περισσότεροι είναι εγγράμματοι, ικανοί, με όρεξη, με πτυχία από καλά Πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Στην προσπάθεια του- μάλλον- να αποτινάξει τον ακαδημαϊκό χαρακτήρα των απόψεων του, ο Παπακωνσταντίνου μιλάει ως… υπουργός Οικονομικών: «Χρειάζεται να αλλάξουμε ριζικά το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Θα πρέπει να αλλάξουμε τη δημόσια διοίκηση ώστε ο πολίτης να βλέπει, σε συνθήκες διαφάνειας, πώς δαπανώνται οι φορολογικές εισφορές του. Θα πρέπει να του δοθεί η δυνατότητα να συμμετέχει, κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα. Είμαστε σε διαδικασία αλλαγής του εκλογικού μας συστήματος προκειμένου να θέσουμε τέλος στις πελατειακές σχέσεις».
Όλα καλά, αλλά πως η αλλαγή του εκλογικού συστήματος θα μπορούσε να αποτρέψει τη μαζική φυγή; Αφανίζοντας τις πελατειακές σχέσεις, δημιουργείς θέσεις εργασίας (άμεσα), την ώρα που τα «λουκέτα» πέφτουν βροχηδόν, και η συλλογική ψυχολογία είναι στα τάρταρα;
Μην αδικούμε, όμως, τον κ. Παπακωνσταντίνου- έχει αναλάβει έναν από τους πιο άχαρους πολιτικούς ρόλους της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας. Ας πάμε στους αρμοδιότερους. Μέχρι πρότινος, υπουργός Εργασίας ήταν ο Ανδρέας Λοβέρδος, ο οποίος από τη θέση αυτή ασχολήθηκε περισσότερο με τις μαύρες τρύπες στα Ταμεία και το Ασφαλιστικό. Για το θέμα της ανεργίας, περιορίστηκε σε ρόλο Κασσάνδρας (σκέτο, χωρίς προτάσεις ή λύσεις): Ανακοίνωνε με την απαραίτητη θεατρικότητα ότι η ανεργία στη χώρα αγγίζει τα ισπανικά ποσοστά (20%). Ως εκεί, συν κάτι κουπόνια…
Τώρα έχουμε νέα αρμόδια υπουργό, «προϊόν» της κυβερνητικής αναδόμησης. Η Λούκα Κατσέλη, πρώην υπουργός Οικονομίας και εξαιρετικά αντιδημοφιλής (αν πιστέψουμε τις σχετικές δημοσκοπήσεις) δήλωσε κατά την ανάληψη των καθηκόντων της ότι «προτεραιότητα θα είναι οι πολιτικές ενεργού απασχόλησης σε μια συγκυρία δύσκολη όπου θα πρέπει να στηριχθούν οι άνεργοι». Σε επίπεδο ανακοινώσεων παίρνει άριστα. Στην πράξη; Πως θα το κάνει όταν η αγορά στενάζει, όταν επί ένα χρόνο τώρα η κυβέρνηση λειτουργεί (για το θέμα) σε επίπεδο διαπιστώσεων, αν όχι τρομολαγνείας;
Και τα σημάδια δεν είναι τα καλύτερα: Ο ανασχηματισμός έδειξε ότι η κυβέρνηση στρέφει το ενδιαφέρον της στο… χρώμα του χάρτη (για τη νύχτα των εκλογών), εξ ου και η επιστράτευση σειράς «παλαιοπασόκων», καθώς και η υφυπουργοποίηση στελεχών από κάθε γωνιά. Όλοι ευτυχείς (εκεί), λες και ο κόσμος που ταλανίζεται έχει μία σκασίλα επιπλέον: Αν ο χάρτης βαφτεί πράσινος ή γαλάζιος.
Η ανεργία στους νέους τείνει να δημιουργήσει μία «χαμένη γενιά». Μία γενιά που μαθαίνει να αντιπαθεί τη χώρα της, να μισεί τον «άλλο», να μην ελπίζει σε τίποτα, να μηδενίζει τα πάντα. Και να παίρνει των ομματιών της για το εξωτερικό (όπου να’ ναι), τραγουδώντας- τη φορά αυτή- όχι Καζαντζίδη, άλλα ένα άλλο soundtrack: «So fuck you anyway», των Archive.
Πήρα τις ευχές στον ώμο φορεσιά με καμάρι απ' του ονείρου δανεική του καπετάνιου τη χάρη κι είπα ταξίδι μου πρώτο να που ήρθε η σειρά σου στο βορρά και στο νότο θα 'μαι πάντα κοντά σου. Βαριά η ανάσα, το βήμα μου όμως δεν κόβω στο μαξιλάρι μου άφησα τον τελευταίο μου φόβο. Λέω να αφήσω την καρδιά μου ήσυχη να το χαρεί μπορεί της τύχης μου να 'ναι το πιο μεγάλο σκαρί. Σα χαλασμένη πυξίδα που απέφυγα και δεν είδα μη μου αλλάξει πορεία πριν να πατήσω σανίδα που ίσως με πάει σε όσα φαντάστηκα μέρη κι ίσως με φέρει πίσω πιο πλούσιο ποιος ξέρει. Μπάρκο πρώτο λοιπόν βάζω ψυχή και σάρκα και τα νιάτα μου στην πιο μεγάλη μου τσάρκα γι' αυτό σου λέω καπετάνιε εγώ είμαι για το τιμόνι το καλό και το κακό στο πλευρό μου στοιχειώνει. Με φοβάται ο ουρανός με προσέχουν τα αστέρια χωράει ο ωκεανός μέσα στα δυο μου τα χέρια αλήθεια λέω με είχα δεί στο όνειρό μου ένα βράδυ με ένα τιμόνι στο χέρι και στο μεγάλο σκοτάδι.
Ναυαγός σε λάθος μέρος ουρανέ μου δε σ' είδα ξύπνησα γέρος σε καινούργια πατρίδα ψάχνω κάτι να δω κι έχω τ' άστρα σημάδια μα είμαι ακόμα εδώ στα μεγάλα σκοτάδια.
Άρχισα λίγο να τρέμω στην πρώτη φουσκοθαλασσιά εκεί που η νύχτα με τη μέρα έχουν το φως μοιρασιά με κάθε κύμα από θάλασσα βλέπω ουρανό παρακαλώ τους θεούς να στείλουν το γαλανό. Βρεγμένα κι ανοιχτά έχω απ' το φόβο τα μάτια φέρμα τα πανιά τρίζουνε τα κατάρτια μα δε μιλάω σε κανέναν μόνος μου πρέπει ν' αντέξω μ' ακούς δε θα γυρίσω ντροπιασμένος εκεί έξω. Μα τις λέξεις ο αέρας γύρω μου τις σφυρίζει και στο μυαλό κι εκεί μια καταιγίδα αρχίζει τα χέρια μου χαλαρώνουν πάνω στο τιμόνι το κύμα μ΄αφήνει κι ύστερα με σηκώνει. Τότε σπάω δεν αντέχω και στους άλλους φωνάζω δε μ' ακούει κανείς και πιο πολύ τρομάζω είμαι μόνος σαν να ήπιε ο χρόνος τους ναύτες και μου ζητάει ο βυθός του ονείρου μου τους χάρτες. Και μαυρίζουν όλα απ' τη ζερβή μου μεριά με το σκαρί παρέα μας πήρε αγκαλιά η στεριά και τότε η θάλασσα σαν παγωμένο χάδι με σπρώχνει να βγω στο μεγάλο σκοτάδι.
Δευτέρα 31 Μαΐου 2010, ώρα 4.10. Ο «Στολίσκος της Ελευθερίας», αποτελούμενος από έξι σκάφη που μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια και 700 ακτιβιστές βρίσκεται εν πλω για τη Γάζα. Κινείται σε διεθνή χωρικά ύδατα, περίπου 70 ναυτικά μίλια μακριά από το Ισραήλ.
Ισραηλινοί κομάντο πραγματοποιούν ρεσάλτο και καταλαμβάνουν τα πλοία. Στο τουρκικό Mavi Marmara εννέα ακτιβιστές πέφτουν νεκροί από ισραηλινά πυρά. Παραδίπλα πλέει το υπό ελληνική σημαία «Σφενδόνη», το οποίο δέχεται επίσης επίθεση. Εντός του σκάφους βρίσκεται η δημοσιογράφος Κατερίνα Κιτίδη, καλύπτοντας την αποστολή για το μέσο στο οποίο εργάζεται (tvxs.gr).
Το nooz.gr μίλησε μαζί της. Αφηγείται τη βίαιη περιπέτεια που έζησε στη θάλασσα, τον εγκλεισμό και τις ανακρίσεις στις φυλακές της Μπερσίβα, τις ώρες αγωνίας πριν την απελευθέρωση και τη λύτρωση του τελικού επαναπατρισμού τρία 24ωρα μετά την ισραηλινή επέμβαση.
Ώρες αγωνίας στη γέφυρα της Σφενδόνης
Στο ερώτημα «πως είναι να δέχεσαι επίθεση από ισραηλινούς κομάντο;», απαντά ότι στην αποστολή ήταν έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα. Είχαν εξ αρχής μελετήσει κάθε σενάριο, ακόμα και αυτό της ρίψης ρουκέτας. Ομολογεί ότι η ίδια δεν ανέμενε αυτή την αντίδραση από το Τελ Αβίβ, αντιθέτως εκτιμούσε ότι το Ισραήλ θα επιδιώξει να τους αναγκάσει σε αλλαγή πορείας ή να υπερφαλαγγίσει το Στολίσκο, αφήνοντας τον για μέρες ακίνητο στα ανοιχτά. Γι’ αυτό, άλλωστε, υπήρχαν στα σκάφη εφόδια για ένα μήνα.
Από τις 23.30 της Κυριακής τα μέλη της αποστολής είχαν αντιληφθεί την παρουσία του ισραηλινού πολεμικού ναυτικού. Σκάφη πραγματοποιούσαν προσέγγιση, κάνοντας κυκλωτικές κινήσεις. Είχε προηγηθεί, στις 23.00, η πρώτη από ασυρμάτου επικοινωνία με τον ισραηλινό στρατό. «Προβαίνετε σε παράνομη πράξη» ειπώθηκε στον καπετάνιο, τον οποίο κατέστησαν υπεύθυνο για ό,τι γίνει. Ο καπετάνιος απαντά: «Δεν διαπράττουμε καμία παρανομία, είμαστε σε διεθνή χωρικά ύδατα».
Η Κατερίνα βρισκόταν στη γέφυρα της Σφενδόνης, δίπλα στον καπετάνιο. Η απόφαση ήταν να συνεχίσουν μέχρι το τέλος. Είχαν ήδη υπερβεί πολλαπλά εμπόδια, στην Ελλάδα και ειδικότερα στην Κύπρο, η οποία δεν επέτρεψε στα σκάφη να ελλιμενιστούν.
Πειρατεία σε διεθνή χωρικά ύδατα
Προσεγγίζουν ισραηλινά Zodiac που μεταφέρουν κομάντο. Είχε ξεκινήσει η αιματηρή επέμβαση στο Mavi Marmara, ωστόσο η Κατερίνα δεν έχει οπτική επαφή. Οι Ισραηλινοί ανεβαίνουν στη Σφενδόνη υπό τις έντονες αποδοκιμασίες των μελών της αποστολής. Η στάση τους είναι βίαιη. Ρίχνουν βόμβες κρότου-λάμψης και δακρυγόνα, ενώ ακούγονται και πυρά. Στη Σφενδόνη οι ακτιβιστές είχαν αποφασίσει να εφαρμόσουν την τακτική της παθητικής αντίστασης. «Δεν είχαμε άλλο τρόπο να προστατευτούμε. Πρόθεση μας δεν ήταν να έρθουμε σε σύγκρουση με τον ισραηλινό στρατό», τονίζει η Κατερίνα.
Επικρατούσε πυκνό σκοτάδι. «Όταν προσέγγισαν το μόνο που ακούσαμε ήταν οι πυροβολισμοί και οι κραυγές τους».
- Δεν φοβήθηκες εκείνη τη στιγμή; - Όχι. Δεν το παίζω τολμηρή. Έπρεπε να αντιμετωπίσουμε αυτό που ερχόταν. Αν δεν διατηρήσεις τη ψυχραιμία σου δεν μπορείς να αντιδράσεις.
«Το άγχος μου ήταν να καταφέρω να λύσω τεχνικά προβλήματα και να κρύψω το υλικό, ώστε να μην μου το κατασχέσουν», προσθέτει. Και επιμένει σε αυτό, ακόμα και όταν μνημονεύει τη στιγμή που κομάντο απείλησε να τη ρίξει στη θάλασσα, αν δεν του έδινε την κάμερα της, που τελικά απέσπασε βιαίως. «Αν δεν είσαι ψύχραιμος δεν μπορείς να κάνεις τη δουλειά σου, να αντιμετωπίσεις ό,τι σου τύχει».
Βίντεο- ντοκουμέντο της Κ. Κιτίδη
Κληθείσα να σχολιάσει εάν εκείνη τη στιγμή ένιωθε περισσότερο δημοσιογράφος ή ακτιβίστρια, διστάζει να δώσει εύκολη απάντηση. «Ένα μείγμα των δύο. Ήταν στιγμές που κρατούσα την κάμερα, αλλά σταματούσα και φώναζα όταν έβλεπα να γίνεται κάποιος ξυλοδαρμός». Οι σχέσεις μεταξύ των μελών της αποστολής είχαν συσφιχτεί. «Δεν έτρεξε κανένας να φύγει, να προστατεύσει τον εαυτό του. Όταν βλέπαμε να χτυπούν κάποιον τρέχαμε όλοι και φωνάζαμε ‘σταματήστε’». Η αλληλεγγύη ανάμεσα τους ήταν αυτονόητη, όσο οι ανάσες τους.
Αίμα και χειροπέδες
Ενδιαφέρον έχει η διαχείριση του φόβου από την πλευρά τους. Σε όλη την κουβέντα η Κατερίνα δείχνει ξεκάθαρα ότι σε καμία στιγμή δεν φοβήθηκε. Όπως και τα υπόλοιπα μέλη της αποστολής. Είχαν προετοιμαστεί για όλα τα ενδεχόμενα. Άλλωστε μπροστά στο θηρίο κυριαρχείς επί του φόβου σου, αλλιώς το θηρίο θα σε καθυποτάξει χωρίς κόπο. Από πού πήγαζε αυτή η τόλμη; «Είχαμε δίκιο ρε παιδί μου», απαντά.
Άνδρες των ειδικών δυνάμεων προσεγγίζουν το πιλοτήριο. Μέλη της αποστολής έχουν πραγματοποιήσει «αλυσίδα» γύρω από αυτό. Ο καπετάνιος αρνείται να παραδώσει τον έλεγχο του σκάφους, δέχεται χτυπήματα. Του σκίζουν το αυτί, μελανιάζουν τα πλευρά και τα πόδια του. Τραυματίζεται επίσης ο υποπλοίαρχος και αριθμός ακτιβιστών.
Η Κατερίνα δέχεται σφαιρίδιο χρώματος (paintball) στο πόδι. Διαπληκτίζεται λεκτικά με τους κομάντο. Έχει προλάβει να κρύψει σε ασφαλές σημείο του σώματος της την ηλεκτρονική κάρτα μνήμης από την βιντεοκάμερα, την οποία της κατέσχεσαν κατόπιν. Έτσι κατάφερε να σώσει οπτικό-ακουστικό υλικό από την επίθεση. «Για’ μένα ήταν απόλυτη προτεραιότητα να υπάρχουν ντοκουμέντα εκείνης της στιγμής», λέει.
Περιγράφει σκηνές από την επίθεση. Μία μικροκαμωμένη γάλλο-παλαιστίνια, 26 ετών, αψηφά κάθε φόβο και ορθώνει το ανάστημα της. Απευθυνόμενη στον επικεφαλής φωνάζει: «Γιατί το κάνετε αυτό; Θέλουμε να πάμε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα. Στα παιδιά που πεθαίνουν, που πεινάνε εξαιτίας σας. Ντροπή σας!». Στο μέτωπο της κοπέλας- όσο μιλάει- σχηματίζεται μία κόκκινη κουκκίδα από λέιζερ ισραηλινών πολυβόλων. «Ήταν έτοιμοι να την πυροβολήσουν. Ήταν συγκλονιστικές εικόνες αυτές».
Ο αμερικανός ακτιβιστής, Πωλ Λαρουντύ, πέφτει στη θάλασσα για να δώσει χρόνο στους συντρόφους του να οργανωθούν. Οι στρατιώτες τον χτυπάνε, αφού τον ανέβασαν. «Δεν μπορείς να μην αντισταθείς. Ήταν μία αίσθηση απόλυτης αδικίας που διέπρατταν εις βάρος μας εκείνη τη στιγμή».
Η στάση των Ισραηλινών είναι εξαιρετικά εχθρική μολονότι δεν συνάντησαν καμία βίαιη αντίσταση. Περνούν χειροπέδες σε κάποιους ακτιβιστές, ενώ έχουν πλαστικοποιημένες λίστες με ονόματα και φωτογραφίες συγκεκριμένων προσώπων.
Έχει ξημερώσει. Οι ακτιβιστές βρίσκονται συγκεντρωμένοι σε σημείο του σκάφους. Κοιτάζονται για να διαπιστώσουν αν όλοι είναι εκεί. Οι στρατιώτες δεν τους επιτρέπουν να κινηθούν. Οι μασκοφόροι κομάντος ρίχνουν άγρια βλέμματα. Ακόμα και οι γιατροί τους φοράνε μάσκες. Το πρώτο μέρος της πειρατείας είχε ολοκληρωθεί με εξαιρετικά ασύμμετρο τρόπο. Πάνοπλοι στρατιώτες εναντίον άοπλων πολιτών σε διεθνή ύδατα. Ρεπορτάζ του Al Jazeera κατά τη διάρκεια της επέμβασης στο Mavi Marmara
Αιχμάλωτοι ενός κράτους
Μεσημέρι Δευτέρας, 31 Μαΐου. Μετά το ισραηλινό ρεσάλτο στα διεθνή χωρικά ύδατα, την κατάληψη του «Στολίσκου της Ελευθερίας» και την αιχμαλωσία των 700 περίπου ακτιβιστών, ξεκινά η διαδικασία της μεταφοράς σκαφών και επιβαινόντων στο λιμάνι του Ασντότ.
Ένα- ένα τα σκάφη δένουν στο λιμάνι, συναντώντας την ποικιλομορφία της πολεμικής μηχανής και την ανεπάρκεια της γραφειοκρατίας του κράτους του Ισραήλ. Άλλοι με χειροπέδες και άλλοι όχι, οδηγούνται συνοδευόμενοι από δύο στρατιώτες έκαστος προς μία υπερμεγέθη τέντα. «Δεν χρειάζεται να με κουβαλάς, μπορώ να περπατήσω και μόνη μου», λέει η Κατερίνα στη γυναίκα στρατιώτη που είχε στο πλευρό της. Δεν της έδωσε σημασία.
Διασχίζουν περίπου 100 μέτρα από τα πλοία μέχρι το χώρο ανάκρισης, περνώντας ανάμεσα από αστυνομικούς και κουκουλοφόρους άνδρες και γυναίκες των ειδικών δυνάμεων, καθώς επίσης φωτογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία- όλα ισραηλινά (της κυβέρνησης…). Ξένοι ανταποκριτές δεν υπήρχαν- δεν τους είχε επιτραπεί η πρόσβαση στο σημείο.
Η βίαιη συμπεριφορά των στρατιωτών συνεχίζεται, καθώς όποιος αποτολμήσει να πει/κάνει κάτι, δέχεται ξυλοδαρμό, προσβολές και λιντσάρισμα. Ακολουθεί έλεγχος από τις αρχές. Αρχικώς σωματικός. Πολλούς τους γδύνουν και τους χλευάζουν. Παράλληλα δεν υπάρχει συντονισμός: Χαλασμένοι υπολογιστές και έλλειψη μεταφραστών μετατρέπει την εικόνα σε μία βίαιη οπερέτα.
Υπογραφή ή φυλακή;
Οι ακτιβιστές βρέθηκαν μπροστά από τις εξής επιλογές: ή υπογράφεις ένα χαρτί με το οποίο αποδεχόσουν ότι ήταν παράνομη η δράση του Στολίσκου (παραβίαση χωρικών υδάτων)- άρα άρχιζε η διαδικασία του επαναπατρισμού- ή έπαιρνες το δρόμο της φυλακής. Το κόλπο της παραδοχής δεν έπιασε, ουδείς υπέγραψε. Κατόπιν εμφάνισαν έγγραφο που ανέφερε: «Δέχομαι να απελαθώ από τη χώρα». Όσοι έπρεπε να φύγουν άμεσα το υπέγραψαν.
Η Κατερίνα έχει μονίμως δίπλα της έναν ογκώδη στρατιώτη. Παρατηρεί ότι όταν κάθεται για να δώσει τα στοιχεία της στους γραφειοκράτες, εκείνος αμυδρά της αγγίζει το παπούτσι με το δικό του. Δεν είναι σίγουρη. Ίσως πρόκειται για ψυχολογική βία του τύπου “είσαι υπό τον έλεγχο μου” είτε αφορά σε στρατιωτική μέθοδο κράτησης (αν γίνει οποιαδήποτε κίνηση την αντιλαμβάνεται αμέσως).
Δεν υπέγραψε κάποιο έγγραφο, αντιθέτως ανέφερε ότι είναι δημοσιογράφος και διεκδικεί τα δικαιώματα της- να μιλήσει με δικηγόρο και εκπρόσωπο της ελληνικής πρεσβείας. Υπήρχε κάποιος διαχωρισμός στη συμπεριφορά απέναντι της λόγω της δημοσιογραφικής της ιδιότητας; «Όχι. Κανένας διαχωρισμός. Δεν υπήρχε άλλωστε κανένας σεβασμός στην ελευθερία του Τύπου», σημειώνει. «Αυτό είχε φανεί και πάνω στο σκάφος, όταν στρατιώτης με απείλησε να με πετάξει στη θάλασσα όταν δεν του έδινα την κάμερα».
Ο δρόμος προς την Μπερσίβα
Η τύχη της προς το παρόν είναι προδιαγεγραμμένη. Επόμενη στάση οι φυλακές της Μπερσίβα στην έρημο Νεγκέβ. Οι περισσότεροι αυτό το δρόμο πήραν, πλην των «επικίνδυνων για το Ισραήλ» που οδηγήθηκαν απομονωμένοι σε διαφορετικές φυλακές.
Μαζί με άλλες γυναίκες μεταφέρεται σε μία σιδερόφραχτη κλούβα. Η διαδρομή προς τις φυλακές διαρκεί περίπου 1,5 ώρα. Οι κρατούμενοι δεν γνώριζαν που βρίσκονταν, ενώ η κλούβα δεν είχε παράθυρα και οι συνθήκες είναι ασφυκτικές. Μία κοπέλα λιποθυμά. Η Κατερίνα αποφασίζει να έρθει σε μία πρώτη επαφή με την κοινωνία του Ισραήλ κοιτώντας ανάμεσα από τις γρίλιες του παραθύρου της κλούβας.
Οι εικόνες είναι ενδεικτικές της ατμόσφαιρας που επικρατεί στην πάλαι ποτέ «γη της Επαγγελίας». Μητέρες τραβούσαν τα παιδιά τους μακριά, ηλικιωμένοι σχημάτιζαν σαρδόνια χαμόγελα στη θέα της κλούβας, οδηγοί έκαναν άσεμνες χειρονομίες. Ελάχιστοι τους ένευσαν με το σήμα της νίκης. Η ισραηλινή κοινωνία έδινε ψήφο εμπιστοσύνης στη βαρβαρότητα της κυβέρνησης για ακόμα μία φορά. Η συντριπτική πλειονότητα άλλωστε είχε πει «ναι» στη επέμβαση στη Γάζα, το Δεκέμβριο του 2008.
«Οι γυναίκες που ήμασταν μαζί στην κλούβα είχαμε αποφασίσει ότι αν δεν έρθουμε σε επαφή τις επόμενες δύο ημέρες με δικηγόρο ή με άνθρωπο της Πρεσβείας μας, θα προχωρούσαμε σε απεργία πείνας. Ήταν μία συλλογική απόφαση». Αυτή ήταν η πρώτη σκέψη πριν το μπουντρούμι.
Russia Today: Εικόνες από την ισραηλινή επίθεση
Το σοκ της φυλακής
Οι ακτιβιστές… έκαναν ποδαρικό στις φυλακές, οι οποίες είναι καινούργιες. Στην πρώτη επαφή της με το χώρο η Κατερίνα νιώθει να βαδίζει στο κενό. Ήταν άλλωστε η πρώτη φορά που έμπαινε σε φυλακή. «Εκεί έπαθα το πρώτο σοκ. Δεν περίμενα ότι θα μας πάνε σε φυλακές, αλλά σε κάποιο στρατόπεδο συγκέντρωσης όπου θα μας κρατούσαν μέχρι να μας απελάσουν».
Ακολουθεί νέος έλεγχος. Οι ερωτήσεις λίγο πολύ οι ίδιες. Εντύπωση της προκαλεί το ότι την ρωτούν για το θρήσκευμα της και το πόσες γλώσσες μιλάει. Δεν απαντά. Επαναλαμβάνει ότι είναι δημοσιογράφος. Η ατελείωτη ημέρα ολοκληρώθηκε στο ντιβάνι μέσα στο κελί. Οι περισσότεροι ακτιβιστές «έσβησαν» από εξάντληση.
Άνδρες και γυναίκες έχουν χωριστεί σε διαφορετικές πτέρυγες. Από το ξημέρωμα οι ακτιβίστριες παραμένουν συγκεντρωμένες στον ίδιο χώρο υπό την επιτήρηση στρατιωτικών δυνάμεων. Οι ώρες που περνούν είναι βασανιστικές. Δεν γνωρίζουν σε τι κατάσταση είναι οι άνδρες σύντροφοι τους.
Έχει γίνει γνωστό ότι στο Mavi Marmara υπήρχαν θύματα- μία Τουρκάλα μάλιστα κλήθηκε να αναγνωρίσει τον νεκρό άνδρα της από φωτογραφία που της έφεραν στο κελί. Ο άνδρας της, σημειωτέον, είχε πεθάνει στα χέρια της, από σφαίρα στο κεφάλι. Ήταν ο χειριστής των διαδικτυακών γραμμών στο πλοίο και μέχρι την τελευταία του ανάσα αρνιόταν να παραδώσει τον έλεγχο στους Ισραηλινούς, κρατώντας- με τίμημα τη ζωή του- ανοιχτή την επικοινωνία με τον κόσμο.
Από το μεσημέρι και μετά εμφανίστηκαν δικηγόροι, καθώς και ο έλληνας πρέσβης. Η Κατερίνα θυμάται πως ξαφνικά δονήθηκε η ατμόσφαιρα από το σύνθημα «Free- Free Palestine». Οι ακτιβίστριες είχαν ενημερωθεί για τη διεθνή κατακραυγή.
“Hi. This is Katerina calling from the prison”
Μέχρι το βράδυ της Τρίτης δεν είχε επικοινωνήσει με τους οικείους της στην Ελλάδα. Λίγο μετά τις 21.30 της δόθηκε η δυνατότητα να κάνει ένα τηλεφώνημα, αφού είχαν προηγηθεί ένα κάρο δικαιολογίες για να μην τους δώσουν τη δυνατότητα. Οι προϋποθέσεις είναι σαφείς: Να μην υπερβεί το ένα λεπτό και να μιλάει αγγλικά. Κάλεσε το tvxs (το ΜΜΕ που εργάζεται). Είπε ότι είναι καλά, ζήτησε να υπάρξει επικοινωνία με την οικογένειά της και ρώτησε για την υγεία των υπόλοιπων συναδέλφων της που βρίσκονταν στον «Στολίσκο της Ελευθερίας».
Η επιστροφή…
Η Τετάρτη ήταν εξίσου ατελείωτη ημέρα. Από το πρωί είχε ξεκινήσει η διαδικασία της απέλασης, ωστόσο οι Ισραηλινοί προέβαλαν διαρκώς προσκόμματα. Στο αεροδρόμιο η Κατερίνα οδηγήθηκε για κάποιο διάστημα και πάλι σε ένα μικρό κελί και αυτό… για να είναι πιο άνετη. Λυτρωτική για τους έλληνες ακτιβιστές ήταν η στιγμή που άνδρες και γυναίκες συναντήθηκαν. Η αγωνία είχε λήξει.
Το C-130 της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας, που είχε μεταβεί στο Τελ Αβίβ για να παραλάβει τους 31 έλληνες ακτιβιστές (συν τρεις Γάλλους και έναν Αμερικάνο), ανέβηκε στον αέρα λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Στις 3 το ξημέρωμα της Πέμπτης η ομάδα των ακτιβιστών έφτασε στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας και χάθηκε στις αγκαλιές οικείων και συντρόφων. Ανέμενε αυτή την υποδοχή; «Όχι. Ήταν πολύ συγκινητικό».
- Μετάνιωσες καθόλου για το όλο εγχείρημα; - Όχι. Εγώ τη δουλειά μου έκανα. - Θα το έκανες και πάλι; Θα ξαναπήγαινες; Ένα χαμόγελο ζωγραφίζεται στο πρόσωπο της. Η απάντηση λες και είναι το πιο αυτονόητο πράγμα του κόσμου. - Ναι. Αλλά αν το δει αυτό η μάνα μου θα με σκοτώσει!..
Ποιος ήταν ο αντίκτυπος της αποστολής; «Ήταν ένα πολύ σημαντικό εγχείρημα, είχε θετικό αντίκτυπο। Είχε βέβαια το ανθρώπινο τίμημα που είναι τραγικό, δεν αναπληρώνονται αυτές οι ζωές. Νομίζω όμως ότι συντέλεσε στην απομόνωση του Ισραήλ ως ένα βαθμό, στη δημιουργία ενός παγκόσμιου κλίματος αλληλεγγύης. Οι πολίτες ξεπέρασαν τις κυβερνήσεις τους».
Ο άλλοτε βουλευτής Δωδεκανήσου Βασίλης Παπανικόλας σε άρθρο του («Περί χρισμάτων», 7 Ιουνίου 2010) με το οποίο πραγματεύεται τη μεταρρύθμιση στον τομέα της αυτοδιοίκησης, με έμφαση στον τρόπο επιλογής των υποψηφίων υπό τις νέες πολιτικές συνθήκες, μεταξύ άλλων γράφει: «Η βαθιά κρίση της ίδιας της πολιτικής, οδηγεί σε αποπολιτικοποίηση την κοινωνία και αλληλοτροφοδοτεί έναν φαύλο κύκλο, από τον οποίο η μόνη ελπίδα εξόδου της είναι να κατανοήσει τις πολιτικοκοινωνικές διεργασίες που συντελούνται αυτό τον καιρό».
Ιδού στην περίπτωση μας μία "φάκα" στην οποία ενδέχεται να πέσουν κάποια παλαιότερα μυαλά της πολιτικής (και δεν το αναφέρω υποτιμητικά τούτο, κυριολεκτικά το εννοώ).
Η κρίση επιταχύνει τις εξελίξεις σε όλες τις εκδοχές της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής. Η ταχύτητα αυτή έφερε αρχικώς αιφνιδιασμό, που με τη σειρά του κατασταλάζει και οδηγεί κατά περιπτώσεις σε πολιτικό μπόλιασμα- μόνο που τη φορά αυτή είναι όντως πολιτικό και όχι κομματικοκεντρικό.
Μέσα στην οικογένεια, σε παρέες, στη δουλειά, ο κόσμος συζητάει για το σήμερα και το αύριο στη σκιά της κρίσης, η οικονομία (ακόμα και δύσκολες περιοχές της- βλέπε spreads) μπήκε - βιαίως, κακά τα ψέματα- στην καθημερινότητα. Συζητά πολιτικά, αγωνιά για το τι θα του ξημερώσει, και –ω του θαύματος!- αναστοχάζεται για λάθη ή επιπόλαιες επιλογές του παρελθόντος. Οι ψευδαισθήσεις καταρρίφθηκαν από την πραγματικότητα και κατέπεσαν. Με κρότο.
Ταυτόχρονα, ο συνδυασμός της οικονομικής δυσανεξίας με τον καταιγισμό αποκαλύψεων και «αποκαλύψεων» για σκάνδαλα τροφοδοτεί την πλήρη απαξίωση του πολιτικού προσωπικού και ουχί της πολιτικής, η οποία αναπόφευκτα πλέον αποτελεί και το μέγιστο ζητούμενο.
Η απαξίωση των πολιτικών που οδήγησαν με τις πράξεις τους (την ανεπάρκεια, τις παραλείψεις, τις μίζες, την τρυφηλότητα, την πελατειακή αντίληψη της πολιτικής, και βάλε…) τη χώρα στη σημερινή της κατάσταση μάλλον δείγμα υγείας είναι και όχι λόγος ανησυχίας.
Ναι μεν ελλοχεύει ο κίνδυνος εμφάνισης ενός «πολιτικού Καιάδα», όπου θα ριχθούν άπαντες συλλήβδην, ωστόσο διανοίγεται πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης με ρεαλιστικούς και όχι κίβδηλους όρους, χώρος ξεκαθαρίσματος της ήρας από το στάρι- κάπου εκεί θα γίνει η αναμέτρηση και θα επιβιώσουν όλοι όσοι αξίζουν και όχι οι ικανοί στην επικοινωνία και τον πολιτικαντισμό. Κάπου εκεί ενταφιάζεται ο Μαυρογιαλούρος, κάπου εκεί αναδιατάσσεται το πολιτικό σκηνικό.
Δεν πρόκειται λοιπόν για αποπολιτικοποίηση, αλλά για ηχηρή αποκομματικοποίηση της κοινωνίας- ίσως το τέλος ενός κύκλου (που αποδείχθηκε εξαιρετικά φαύλος, μεταξύ άλλων). Αν αφήναμε κατά μέρος τα της οικονομίας, ίσως μιλούσαμε για τη μεγάλη ευκαιρία. Δυστυχώς η πραγματικότητα υψώνει τείχη. Και αντί για πολιτική εξέλιξη βιώνουμε κοινωνική κατάθλιψη.
Με τη χώρα στο επίκεντρο της διεθνούς οικονομικής κρίσης, με μνημόνια βίαιης και ασφυκτικής αναδιάταξης του ιδιωτικού και δημόσιου βίου (λέγε με και φτωχοποίηση), με μέτρα τιμωρίας επί δικαίων και αδίκων, ο πολίτης αδυνατεί να δει φως ελπίδας, αντιθέτως εκών άκων οδηγείται στην πολυθρόνα του ψυχαναλυτή, αν καταφέρει να αποφύγει την εντατική (για την τσέπη του, ή ακόμα καλύτερα τη ζωή του).
